Moby Dick, baştan sona sesli okunacak


Londra'da Thames Nehri'nin kıyısında dünyaca ünlü tiyatro, sergi ve konserlere ev sahipliği yapan Southbank Centre, 28 Eylül-12 Ekim 2015 tarihleri arasında düzenlenecek 9. Londra Edebiyat Festivali'nin programını açıkladı. Okumalar, sergiler, konserler ve film gösterilerinin olacağı festival kapsamında, Amerikan edebiyatının usta ismi Herman Melville'in (1819-1891) Moby Dick adlı romanı yazarlar, oyuncular ve müzisyenler tarafından seslendirilecek. Dört gün boyunca 10'ar dakikalık süreyle 160 bölümde sesli okunacak Moby Dick, ilk kez baştan sona seslendirilmiş olacak. Okumayı gerçekleştirecek isimler arasında Melville'in torunlarından romancı Liza Klaussmann da yer alırken, etkinlik süresince Moby Dick temalı konserler ve çeşitli etkinlikler de düzenlenecek.

Edebiyat tarihinin en büyük romanlarından biri olan Moby Dick'in “Bana İsmail deyin” diye başlayan giriş cümlesi, edebiyat tarihinin en güzel roman başlangıçlarından biridir. Bir Amerikan edebiyatı klasiği ve denizlerde geçen bir serüven romanı olan kitabın Londra ile büyük bir bağı var. Kitap, 1851 Ekim'inde Londra'da The Whale (Balina) adıyla ilk kez yayımlanır ve daha sonra Amerika'da Moby Dick olarak basılır. Bu benzersiz romanı edebiyat dünyasına armağan eden Melville, yaşamının son kırk yılında herhangi bir eser vermedi ve susmayı tercih etti. O dönemde pek ünlü olmadığı için kimseler onun yazmayı bıraktığını, bir nevi, bu resmi olmayan emekliliğini fark etmemişti. Moby Dick ya da ilk yayımlandığı ismiyle Beyaz Balina, yazarın ölümünden otuz sene sonra bir başyapıt olarak ayrı bir yerde tutuldu ve birçok dile çevrildi. Mina Urgan'ın deyişiyle Moby Dick gerçekçi bir roman olduğu kadar, hem yapısı hem de özü açısından bir tragedyadır aynı zamanda.

Melville'in Türkiye'deki okurları için küçük bir hatırlatma yapalım. Yazarın, sanayileşmekte olan bir toplumun değişen maddi ve manevi değerlerine kafa yorarak, bir adamın portresi üzerinden, Amerika'nın bir portresini çizdiği Sağlam Adam-Bir Maskeli Geçit (İletişim Yayınları, Çev: Ayşe Deniz Temiz) adlı romanı Türkçede geçtiğimiz günlerde yayımlandı. Roman, H. Bruce Franklin'in deyişiyle “Melville'in kusursuza en çok yaklaşan eseri.”

Musa İğrek, Londra
Zaman Gazetesi
25 Temmuz 2015

Comments