Nobel bu yıl kime gidecek?


Muhalif ve neşeli yazılarıyla dikkat çeken İngiliz yazar Tim Parks geçtiğimiz ay Kitap Zamanı'na verdiği söyleşide Nobel Edebiyat Ödülü'ne eleştirel yaklaştığını dile getirmiş ve şöyle söylemişti: “Edebiyat ödülleri, küresel edebiyat cemaatini ve kitaplar hakkında küresel bir sohbeti sağlamlaştırma modasının parçası. Ödüller kaçınılmaz ve değerlendirmeleri de kaçınılmaz olarak büyük ölçüde anlamsız. Onları ne iyileştirmenin faydası var ne de tamamen ortadan kaldırma konusunda bir umut görünüyor. Yapabileceğimiz tek şey gülümseyip ödülleri ciddiye almamak.”

Tim Parks, her yıl yeni bir tartışmanın gölgesinde geçen Nobel'e karşı bu yorumunda çok da haksız değil. İsveç Akademisi'nin 15 Ekim'de açıklayacağı edebiyat ödülüyle ilgili hareketlilik çoktan başladı. Bahis listeleri ve tahminler yavaş yavaş ortaya çıkarken Nobel'in kime gideceği merak ediliyor. Akademi'nin, edebiyat dünyasını hareketlendiren ve kimi zaman eğlenceli bir hal alan bu seçiminin çok sürpriz olduğu bir gerçek. Geçtiğimiz yıl ödüle, yine kendi ülkesinin dışında az duyulmuş bir isim, Fransız yazar Patrick Modiano layık görüldüğünde jürinin kararı epey tartışılmıştı.

Ödül için 36 yeni isimle birlikte şubat ayında 198 kişilik aday listesi oluşturuldu. Bu rakam nisanda 20-25 kişiye, mayısta ise beş kişilik bir listeye dönüştü. 15 Ekim'de ise bu beş kişi arasından seçilecek yazarın açıklanması bekleniyor. Bahis şirketi Ladbrokes'ın listesinde her yıl Nobel tahminlerinin ve bahis listelerinin değişmeyen isimleri Adonis, Haruki Murakami, Joyce Carol Oates ve Philip Roth gibi isimlerin yanı sıra Belaruslu yazar Svetlana Alexievich ve Kenyalı yazar Ngugi wa Thiong'o gibi isimler yer alıyor. Nobel'e günler kala liste daha da şekillenecek. Fakat, tahminler Alexievich, Murakami, Thiong'o, Roth ve Oates gibi isimler üzerine yoğunlaşmış durumda. John Banville, Amos Oz, Ismail Kadare, A. S. Byatt, Don DeLillo, Javier Marias, Hilary Mantel, Ian McEwan, Juan Goytisolo, Umberto Eco, Milan Kundera, Bob Dylan, Peter Nadas ve Ursula Le Guin de tahminler arasında.

İsveç Akademisi'nin 18 üyesinin başkanı Peter Englund, geçtiğimiz şubat ayında bir açıklama yaparak Nobel Edebiyat Ödülü adaylarından birinin isminin sızdırılmasının, o adayın listeden çıkmasına neden olabileceğini söylemişti. Ayrıca adaylardan birinin ismini sızdıran üyenin kuruldan ihraç edildiğini aktarmıştı.

Musa İğrek, Londra
Zaman Gazetesi
5 Ekim 2015

Yorumlar